Call For Papers

 

Call for Papers

Locus dossier Intelligentie

Gast-redacteuren: Tom Giesbers (filosofie) en Marjolein van Herten (literatuurwetenschappen)

In de samenleving zien we een opmerkelijke, dubbele verhouding met intelligentie. Enerzijds hebben we een hoge pet op van experts, maatschappelijke denkers en prioriteren we vaak slimme arbeid op de arbeidsmarkt. Anderzijds hebben klassieke neigingen tot anti-intellectualisme (Hofstadter, 1963) inmiddels nieuwe en intensievere vormen gekregen.

Posities van experts worden verbonden aan complottheorieën, en in de toename van massamedia lijkt toegankelijkheid – om zoveel mogelijk views te krijgen – het hoogste goed te zijn. Dat we nu bovendien artificiële intelligentie binnen ons bereik hebben, door middel van laagdrempelige en toegankelijke chatbots als ChatGPT, levert ons niet alleen intellectuele ontwikkeling op, maar zorgt ook voor een gereduceerd wereldbeeld.

Tegelijkertijd zijn onze manieren om intelligentie te kwantificeren en kwalificeren continu in opspraak. IQ-metingen zijn bijvoorbeeld bijzonder gevoelig voor een racistische bias en meten slechts een beperkte invulling van intelligentie: emotionele en sociale intelligentie blijven veelal buiten beschouwing.

Met de komst van de huidige generatie van generatieve AI lijkt de tijd rijp om ons af te vragen of spreken over intelligentie ons eigenlijk wel zo veel oplevert (Malabou, 2019). De vraag is of we een begrip van intelligentie kunnen ontwikkelen dat los staat van onze zeer menselijke maatstaven.

Een begrip waarmee we de taxering van AI als intelligent beter kunnen uitvoeren, zonder zo te leunen op onze eigen (ook best economisch ingegeven) standaarden van intelligentie kwantificeren lijkt niet voorhanden, wat onder andere blijkt uit de toch menselijke biases die doorwerken in AI.

In een themanummer over Intelligentie neemt Locus een duik in de veelzijdigheid van dit onderwerp, om grip te krijgen op wat ons zo verdeelt tussen intellectualisme en anti-intellectualisme. Zijn we definitief los aan het komen van een problematische standaard? Zijn we onze intellectuele arbeid aan het outsourcen aan generatieve AI, en is dat het nieuwe anti-intellectualisme?

Mogelijke thema’s

Locus is op zoek naar bijdragen die handelen over onderstaande thema’s (in relatie tot culturele objecten zoals teksten, literatuur, films, historische momenten):

  • Analyses van artificiële intelligentie zoals comparatieve intelligenties (menselijk, niet-menselijk/kunstmatig, divergent)
  • Kritische besprekingen van standaarden van intelligentiemeting
  • De maatschappelijke, historische, medische, politieke en/of economische rol van (anti-)intelligentie, zoals beeldvorming en stereotypering van de intellectueel
  • Intelligibiliteit als voorwaarde van analyse, kritiek en creativiteit
  • Lof der domheid, de ravages van intelligentie
  • Intellect in klassendynamiek of bubble-vorming (datingapps/sites en verzekeringen voor ‘hoog’opgeleiden)
  • Neurodivergentie en hoogbegaafdheid in het onderwijs
  • Alfa-, bèta- en gamma-intelligentie

Inzenden

Voorstellen voor artikelen (maximaal 200 woorden + voorlopige titel + een bio) kunnen voor 8 oktober ingestuurd worden naar locus@ou.nl.

Acceptatiemails zullen uiterlijk 15 september verstuurd worden. De deadline voor conceptversies van volledige artikelen is 15 december. Publicatie van het dossier is voorzien voorjaar 2026.

Daarnaast zijn ook kritisch gekaderde kunstwerken, video’s/vlogs en podcasts welkom (mits technisch mogelijk om in Locus op te nemen).

Onderzoeksartikelen in LOCUS hebben een omvang van 3.000–5.000 woorden (exclusief notenapparaat).

Voor de auteursrichtlijnen, raadpleeg: https://locus.ou.nl/locus-tvc/richtlijnen-voor-auteurs .

Voor een indruk van de vorm van Locus-publicaties: https://locus.ou.nl/locus-dossier-chimaeras-en-andere-dieren/