Dossier Het lichaam

Het menselijk lichaam heeft weliswaar een zekere biologische realiteit, maar spreekt niet voor zichzelf. Betekenissen die aan het lichaam worden toegeschreven, zoals die van sekse, seksualiteit, ras of validiteit, worden mede bepaald door wat De Beauvoir de ‘situering’ van het lichaam noemt en waartoe biologische factoren behoren, maar ook politieke, culturele en historische. Heersende ideeën over het lichaam zijn mede bepaald door literatuur, (historische) wetenschap, religie en filosofie.

Zo bezien is het menselijk lichaam een vanzelfsprekend en belangwekkend onderwerp voor de cultuurwetenschappen. Toch is de cultuurwetenschappelijke belangstelling voor het menselijk lichaam pas in de laatste decennia sterk toegenomen. Hoewel de bijdragen aan dit dossier zeer divers zijn qua onderwerp en benadering, zijn er ook opvallende overeenkomsten: alle bijdragen schenken bijzondere aandacht aan cultureel en historisch bepaalde normen en idealen van het lichaam en, in het verlengde daarvan, aan (de consequenties daarvan voor) lichamen die op de een of andere manier afwijken van de norm.